Thường trực Ban Chỉ huy Phòng chống lụt bão thành phố Hồ Chí Minh tổng hợp và báo cáo công tác phòng chống lụt bão, thiên tai, tìm kiếm cứu nạn tháng 01 và nhiệm vụ, kế hoạch tháng 02 năm 2010 trên địa bàn thành phố như sau:
I. Tình hình thời tiết, thiên tai:
1. Áp thấp nhiệt đới:
Có 01 cơn áp thấp nhiệt đới xuất hiện trên biển Đông và đã đổ bộ vào các tỉnh từ Bình Thuận đến Sóc Trăng. Mặc dù, áp thấp nhiệt đới không ảnh hưởng trực tiếp đến địa bàn thành phố, tuy nhiên, Ban Chỉ huy Phòng chống lụt bão thành phố đã có Công điện, đề nghị Chi cục Quản lý chất lượng và Bảo vệ nguồn lợi Thủy sản, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố, Ủy ban nhân dân huyện Cần Giờ và Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố triển khai các biện pháp phòng, chống, ứng phó (Công điện số 01/ CĐ-PCLB và Công điện số 02/CĐ-PCLB ngày 19 tháng 01 năm 2010).
2. Triều cường:
Trong tháng 01 năm 2010, trên địa bàn thành phố xuất hiện 02 đợt triều cường lớn (vào đầu tháng và cuối tháng), đỉnh triều cao nhất tại trạm Phú An là 1,47 m (xuất hiện lúc 5 giờ 30, ngày 03 tháng 01 năm 2010), vượt mức báo động cấp II (0,07 m). Để giảm thiểu tối đa các thiệt hại do triều cường, Thường trực Ban Chỉ huy Phòng chống lụt bão thành phố đã có văn bản cảnh báo tình hình triều cường và đề nghị các quận – huyện, đơn vị triển khai các biện pháp phòng, chống, ứng phó. Tuy nhiên, do đợt triều cường vào đầu tháng cao nên đã làm bể 04 đoạn bờ bao trên địa bàn quận 12 và quận Thủ Đức; cụ thể:
a) Quận 12 – phường An Phú Đông:
- Bể 01 đoạn bờ bao thuộc gói thầu 1B dự án Bờ hữu ven sông Sài Gòn (khu phố 3), chiều dài 03 m.
- Bể 01 đoạn bờ bao thuộc gói thầu 3A dự án Bờ hữu ven sông Sài Gòn (khu phố 2), chiều dài 01 m.
b) Quận Thủ Đức:
- Phường hiệp Bình phước: bể 01 đoạn bờ bao rạch Đá (khu phố 5), chiều dài 08m.
- Phường Hiệp Bình Chánh: bể 01 đoạn rạch Võ (khu phố 8), chiều dài 08 m, gây ngập khoảng 04 ha.
Ngay sau khi xảy ra sự cố, Văn phòng Ban Chỉ huy Phòng chống lụt bão thành phố đã cử cán bộ phối hợp với các địa phương kiểm tra và xử lý kịp thời. Đồng thời, Ủy ban nhân dân các phường đã khẩn trương huy động lực lượng tiến hành khắc phục và đắp đất để tạo ổn định bờ, ngăn triều cường, công tác khắc phục hoàn thành xong trong chiều ngày 04-01-2010.
3. Mưa lớn: ngày 20 tháng 10 năm 2010, có một cơn mưa giông làm xiêu vẹo và có nguy cơ sập một căn nhà tại xã Bình Khánh - huyện Cần Giờ, thiệt hại khoảng 10 triệu đồng; làm tan khoảng 3.342 tấn muối/1.614,7 ha (chuẩn bị thu hoạch), thiệt hại khoảng 2,7 tỷ đồng (xã Lý Nhơn: 1.100 tấn/917,7 ha; Thanh An: 1.500 tấn/400 ha; Long Hòa: 498 tấn/199.2 ha; thị trấn Cần Thạnh: 224 tấn/97,8 ha).
II. Kết quả thực hiện công tác tháng 01 năm 2010:
1. Công tác chỉ đạo, điều hành:
a) Thường trực Ban Chỉ huy Phòng chống lụt bão thành phố đã trình Ủy ban nhân dân thành phố:
- Quyết định ban hành Quy định về quản lý, thu - nộp, sử dụng, quyết toán Quỹ Phòng, chống lụt, bão thành phố và quận – huyện (Quyết định số 01/2010/QĐ-UBND ngày 08 tháng 01 năm 2010).
- Quyết định giao chỉ tiêu thu, nộp Quỹ Phòng, chống lụt, bão đối với đối tượng công dân phi nông nghiệp trên địa bàn các quận của thành phố năm 2010.
- Quyết định đổi tên Ban Chỉ huy Phòng chống lụt bão thành phố thành Ban Chỉ huy Phòng chống lụt bão và Tìm kiếm cứu nạn thành phố.
- Chỉ đạo khẩn các sở - ngành, Ủy ban nhân dân các quận – huyện, đặc biệt là quận Thủ Đức, quận 12, quận Bình Thạnh, quận Gò Vấp, huyện Củ Chi triển khai ngay các biện pháp phòng, chống, ứng phó với các đợt triều cường đến Tết nguyên đán Canh Dần năm 2010 (Văn bản số 253/UBND-CNN ngày 19-01-2010, số 310/UBND-CNN ngày 22-01-2010).
- Đồng thời, Thường trực Ban Chỉ huy Phòng chống lụt bão thành phố đã dự thảo Chỉ thị về công tác phòng, chống lụt, bão, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2010 trên địa bàn thành phố (đã lấy ý kiến của các sở – ngành, quận – huyện và trình Sở Tư pháp thẩm định).
b) Thường trực Ban Chỉ huy Phòng, chống lụt, bão thành phố ban hành:
- Kế hoạch số 32/KH-PCLB ngày 21 tháng 01 năm 2010 về phòng, chống lụt, bão, giảm nhẹ thiên tai và tìm kiếm, cứu nạn tại thành phố Hồ Chí Minh năm 2010.
- Kế hoạch số 35/KH-PCLB ngày 27 tháng 01 năm 2010 về Nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng của thành phố Hồ Chí Minh năm 2010.
- Trước các đợt triều cường từ nay đến tết nguyên đán Canh Dần năm 2010, Ban Chỉ huy Phòng chống lụt bão thành phố đã có Văn bản cảnh báo tình hình triều cường từ nay đến tết Canh Dần năm 2010 và chủ động triển khai thực hiện các biện pháp phòng, chống, ứng phó (Công văn số 04/PCLB ngày 07 tháng 1 năm 2010). Đồng thời, chỉ đạo Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng công trình (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), Ủy ban nhân dân quận 12, quận Thủ Đức, quận Bình Thạnh, quận Gò Vấp, huyện Củ Chi triển khai ngay các biện pháp phòng, chống, ứng phó với các đợt triều cường từ nay đến Tết nguyên đán Canh Dần năm 2010.
2. Công tác kiểm tra:
- Kiểm tra và báo cáo tiến độ thực hiện các công trình:
+ Đối với 156 công trình bờ bao phòng, chống triều cường, bờ bao kết hợp giao thông nông thôn, chống sạt lở bờ sông, tiêu thoát nước năm 2008 giảm còn 144 công trình (do có sự điều chỉnh). Tính đến nay, có 126/144 công trình đã và đang triển khai thi công, chiếm tỉ lệ 87,5% (trong đó có 105/144 hạng mục đã hoàn thành, chiếm tỉ lệ 72,91%); 14/144 hồ sơ đã phê duyệt báo cáo kinh tế kỹ thuật, chiếm tỉ lệ 9,72%; 04/144 hồ sơ đang thẩm định, chiếm tỉ lệ 2,78%.
+ Đối với 128 công trình bờ bao phòng, chống triều cường, bờ bao kết hợp giao thông nông thôn, chống sạt lở bờ sông, tiêu thoát nước năm 2009. Tính đến nay, có 36/128 công trình đã và đang triển khai thi công, chiếm tỉ lệ 28,13% (trong đó có 19/128 hạng mục đã hoàn thành, chiếm tỉ lệ 14,84%); 69/128 hồ sơ đã phê duyệt báo cáo kinh tế kỹ thuật, chiếm tỉ lệ 53,91%; 21/128 hồ sơ đang thẩm định, chiếm tỉ lệ 16,40%.
- Kiểm tra các đoạn bờ bao xung yếu tại các địa bàn trọng điểm thường xuyên bị ảnh hưởng của triều cường tại quận 12, quận Thủ Đức, quận Bình Thạnh, quận Gò Vấp, huyện Củ Chi để tập trung gia cố cấp bách, nhằm đảm bảo an toàn trong các đợt triều cường, nhất là đợt triều cường trong dịp tết Canh Dần năm 2010 giúp nhân dân vui xuân đón tết.
- Phối hợp với Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố và Sở Tài chính thành phố khảo sát hiện trạng các công trình bờ bao phòng, chống triều cường, bờ bao kết hợp giao thông nông thôn, chống sạt lở bờ sông, tiêu thoát nước xung yếu trên địa bàn các quận – huyện đề xuất đầu tư cho năm 2010.
3. Công tác quản lý tàu thuyền:
Tập trung quản lý 1.907 tàu cá, gồm 118 tàu cá trên 90 CV hoạt động đánh bắt xa bờ và 1.789 tàu cá nhỏ hơn 90 CV thường xuyên hoạt động đánh bắt ven bờ và gần bờ biển thuộc khu vực thành phố Hồ Chí Minh, Bà Rịa – Vũng Tàu, Tiền Giang, Bến Tre...
- Trong thời gian xuất hiện cơn áp thấp nhiệt đới, công tác quản lý tàu thuyền đã được thực hiện khẩn trương, chặt chẽ, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố đã phối hợp với Chi cục Quản lý chất lượng và Bảo vệ nguồn lợi Thủy sản và Ủy ban nhân dân huyện Cần Giờ liên tục thông báo, hướng dẫn cho các thuyền trưởng, chủ tàu thuyền hoạt động nghề cá, nhất là các tàu thuyền đánh bắt xa bờ và dân cư ven biển biết khu vực nguy hiểm, vị trí, diễn biến của áp thấp nhiệt đới để chủ động phòng, tránh, ứng phó, kêu gọi tàu thuyền đang hoạt động trên biển về nơi trú tránh an toàn. Thực hiện nghiêm lệnh cấm tàu, thuyền ra khơi khi áp thấp nhiệt đới di chuyển gần bờ (Thông báo khẩn số 27/TB-PCLB ngày 19-01-2010). Do vậy, các tàu thuyền và chủ phương tiện đều an toàn, không xảy ra sự cố khi áp thấp nhiệt vào đất liền.
4. Chống úng nội thị:
Trong tháng 01 năm 2010, trên địa bàn thành phố có 08 điểm thường xuyên ngập, điểm ngập sâu nhất khoảng 0,2 m. Trung tâm Điều hành chương trình chống ngập nước thành phố và Công ty Thoát nước đô thị thường xuyên theo dõi, nắm bắt nhằm triển khai các biện pháp giảm ngập, tiêu thoát nước, bơm chống ngập khi cần thiết.
5. Công tác khác:
- Thường trực Ban Chỉ huy Phòng chống lụt bão thành phố và các sở - ngành, quận – huyện đã xây dựng báo cáo tổng kết công tác phòng, chống lụt, bão, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2009 để rút kinh nghiệm và triển khai kế hoạch năm 2010; riêng quận 8 và huyện Cần Giờ đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác phòng, chống lụt, bão, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2009 và triển khai kế hoạch năm 2010.
- Ban Chỉ đạo Diễn tập “LB.09” đã báo cáo (số 03/BCHPCLB ngày 12/01/2010) kết quả và rút kinh nghiệm diễn tập kiểm tra phương án Phòng, chống lụt, bão và Tìm kiếm cứu nạn năm 2009 của thành phố. Qua đó, Ủy ban nhân dân Thành phố cũng đã tặng bằng khen và thưởng cho 63 tập thể, 173 cá nhân đã có thành tích xuất sắc trong công tác chỉ đạo, điều hành tổ chức diễn tập phòng chống lụt bão và tìm kiếm cứu nạn “LB.09”.
- Báo cáo và đề xuất Ủy ban nhân dân thành phố chấp thuận chủ trương xây dựng đập ngăn triều tại rạch Võ, phường Hiệp Bình Chánh, quận Thủ Đức nhằm khắc phục triệt để tình trạng bể bờ khi triều cường dâng cao.
- Đảm bảo công tác trực ban định kỳ và trực áp thấp nhiệt đới; cập nhật, biên tập tin, bài đăng tải trên website Ban chỉ huy Phòng chống lụt bão thành phố.
III. Nhận xét, đánh giá:
Tình hình thời tiết, thiên tai trong tháng 01 năm 2010 có những diễn biến bất thường và phức tạp, có 01 cơn áp thấp nhiệt đới hoạt động trên biển Đông, 01 đợt triều cường cao trên báo động II và xuất hiện 01 cơn mưa giông. Qua đây có thể thấy rằng, cùng với sự biến đổi của khí hậu, tình hình diễn biến mưa bão, thiên tai trong năm 2010 còn tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường.
Ngay những ngày đầu tháng 01 năm 2010, Ủy ban nhân dân thành phố và Ban Chỉ huy Phòng chống lụt bão thành phố đã chủ động và quyết liệt chỉ đạo các quận – huyện trọng điểm triển khai các biện pháp phòng, chống, ứng phó các đợt triều cường. Các sở - ngành, quận - huyện cũng đã tập trung triển khai các kế hoạch công tác kịp thời góp phần hạn chế thiệt hại, ảnh hưởng đến sản xuất – kinh doanh và đời sống trên địa bàn thành phố.
Tuy nhiên, vẫn còn một số nhiệm vụ cấp bách phục vụ công tác phòng chống thiên tai theo chỉ đạo của Ủy ban nhân dân thành phố triển khai chậm, đề nghị các sở - ngành, quận - huyện liên quan tập trung thực hiện như:
- Chậm báo cáo các số liệu (doanh nghiệp giải thể, số liệu các tuyến bờ bao cần phải trồng cây phòng, chống sạt lở, số liệu đê nhân dân...), làm ảnh hưởng đến tiến độ triển khai kế hoạch công tác năm 2010;
- Một số công trình phòng, chống lụt, bão, triều cường, kết hợp giao thông nông thôn, chống sạt lở bờ sông, tiêu thoát nước năm 2008-2009 thi công chậm, nhiều dự án còn đang trong giai đoạn lập báo cáo kinh tế kỹ thuật và thẩm định... nên chưa phát huy tác dụng ngăn triều khi có triều cường.
IV. Nhiệm vụ công tác phòng chống lụt bão, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn trọng tâm cần tập trung triển khai thực hiện trong tháng 02 năm 2010:
1. Ủy ban nhân dân các quận – huyện tập trung thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Ủy ban nhân dân thành phố về đẩy mạnh gia cố các đoạn bờ bao xung yếu nhằm phòng, chống triều cường đạt hiệu quả, đặc biệt là đợt triều cường trong dịp tết Canh Dần năm 2010 để giúp nhân dân vui xuân đón tết.
2. Các quận - huyện, sở - ngành tiến hành xây dựng kế hoạch thực hiện Chiến lược Quốc gia phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai đến năm 2020 trên địa bàn thành phố.
3. Các sở - ngành liên quan xây dựng Kế hoạch tổng thể lĩnh vực tìm kiếm cứu nạn – cứu hộ đến năm 2015 và tầm nhìn đến năm 2020 của đơn vị mình để Ban Chỉ huy phòng chống lụt bão thành phố tổng hợp xây dựng Đề án chung của Thành phố.
4. Dự thảo Quy chế tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ huy Phòng chống lụt bão và Tìm kiếm cứu nạn thành phố; Quy chế phối hợp hoạt động tìm kiếm cứu nạn - cứu hộ trên địa bàn thành phố.
5. Rà soát, kiểm tra công trình bờ bao phòng, chống triều cường kết hợp giao thông nông thôn, chống sạt lở bờ sông, tiêu thoát nước năm 2010; phương tiện, trang thiết bị phòng, chống lụt, bão và tìm kiếm cứu nạn đầu tư năm 2010 của các sở - ngành, đơn vị và quận – huyện.
6. Tiếp tục rà soát, kiểm tra thực địa và đề xuất giải pháp trồng cây chống sạt lở đê bao, bờ bao, kè và bờ sông, kênh, rạch trên địa bàn thành phố.
7. Triển khai Kế hoạch thực hiện Đề án Nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng trên địa bàn thành phố.
8. Tổng hợp trình Ủy ban nhân dân thành phố ban hành Quyết định giao chỉ tiêu thu, nộp Quỹ Phòng, chống lụt, bão đối với doanh nghiệp đóng trên địa bàn thành phố năm 2010.
9. Trình Ủy ban nhân dân thành phố ban hành Chỉ thị về phòng, chống, lụt bão, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2010. Chuẩn bị nội dung tổ chức Hội nghị tổng kết công tác phòng chống lụt bão, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2009 và triển khai kế hoạch năm 2010.
10. Tổ chức trực ban định kỳ và đột xuất để thường xuyên theo dõi diễn biến của thời tiết, thiên tai, kịp thời triển khai các biện pháp phòng, chống, ứng phó đạt hiệu quả.
V. Kiến nghị:
Để công tác phòng, chống lụt, bão, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn đạt hiệu quả cao hơn, Thường trực Ban Chỉ huy Phòng, chống lụt, bão thành phố kiến nghị Ủy ban nhân dân thành phố sớm ban hành:
- Quyết định giao chỉ tiêu thu, nộp Quỹ Phòng, chống lụt, bão đối với đối tượng công dân phi nông nghiệp trên địa bàn các quận của thành phố năm 2010 (Tờ trình số 08/TTr-PCLB ngày 13-01-2010).
- Quyết định về thành lập thí điểm lực lượng quản lý đê nhân dân tại các phường trọng điểm thường xuyên bị ảnh hưởng triều cường trên địa bàn quận 12 và quận Thủ Đức (Tờ trình số 1728/TTr-SNN-CCTL ngày 16-12-2009).
- Quyết định về quản lý khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi trên địa bàn thành phố (Tờ trình số 1121/TTr-SNN-CCTL ngày 27-8-2009 của Sở Nông nghiệp và PTNT và Tờ trình số 1604/TTr-SNV ngày 17-12-2009 của Sở Nội vụ thành phố).